Bộ não thứ hai của con người nằm ở đâu?

1
112

LBC – Cơ thể người chứa đựng vô số bí ẩn mà chúng ta chưa thể khám phá hết. Mới đây, giới khoa học đã lật mở thêm một trong số những điều bí ẩn đó khi phát hiện ra rằng con người có tới hai bộ não. Vậy bộ não thứ hai nằm ở đâu?

Có thể bạn sẽ hơi bất ngờ khi biết bộ não thứ hai của bạn nằm ngay trong đường ruột.

stomach-landscape-4
Bộ não thứ hai của con người nằm trong đường ruột (Ảnh: The Connection)

Mỗi khi suy nghĩ, cảm nhận hay hành động, 100 tỷ nơ-ron trong não bộ sẽ dẫn tín hiệu điện để giao tiếp và truyền tin, chi phối hành động, việc làm của bạn.

Đó là cơ quan thiết yếu nhất, phức tạp nhất và cũng dễ nhận biết nhất trong cơ thể, đóng vai trò như một trung khu thần kinh của tất cả các loài động vật có xương sống.

Nhưng giả như suy nghĩ và cảm giác của bạn không chỉ do não bộ và hệ thần kinh trung ương điều khiển còn bị chi phối bởi bộ não thứ hai mà bạn không hề biết tới thì sao nhỉ?

Não bộ sử dụng dây thần kinh phế vị để liên hệ và giao tiếp với nhiều bộ phận khác nhau của cơ thể, bao gồm dây thanh đới, tim, phổi và phần lớn đường tiêu hóa. Nó cũng sử dụng dây thần kinh này để truyền phản ứng “chống hoặc chạy” tới cơ thể, loại phản ứng giúp lý giải vì sao con người lại bị vỡ giọng, loạn nhịp tim, thở dốc hoặc khó tiêu khi căng thẳng.

Mặc dù mạng lưới phức tạp ấy liên tục gửi tín hiệu từ não bộ tới cơ thể, các nhà khoa học vẫn cho rằng 80 – 90% sợi thần kinh trong hệ thần kinh ruột mang thông tin từ ruột lên não.

Trên thực tế, hệ thần kinh ruột – mạng lưới dây thần kinh phức tạp điều khiển toàn bộ đường tiêu hóa của bạn tính từ thực quản đến hậu môn, thậm chí chẳng cần tới vai trò của bộ não.

Khi thiếu vắng dây thần kinh phế vị, hệ thần kinh ruột vẫn có thể tổ chức và thực hiện phản xạ tiêu hóa bởi nó cũng là nơi tập hợp các loại nơ-ron thần kinh.

Đường ruột chính là bộ não thứ hai của chúng ta. Nó có sức mạnh lớn hơn những gì chúng ta tưởng.

Trước khi có các đạo luật về an toàn thực phẩm, lựa chọn lớn nhất của con người chỉ xoay quanh chuyện ăn uống. Đồ ăn này an toàn không? Đồ ăn kia có hại cho sức khỏe không? Nó bổ dưỡng chứ? Tất cả cũng đủ nói lên một điều: chúng ta cần đường truyền thông tin trực tiếp từ ruột lên não.

Ví dụ, do đường và chất béo là nguồn cung cấp năng lượng cho cơ thể nên ta có thể suy ra được cơ chế thông tin cho bộ não để giải phóng chất dẫn truyền thần kinh dopamine báo hiệu cảm giác “ngon lành” khi ta ăn thức ăn chứa nhiều chất béo và đường.

Bạn sẽ còn thấy hệ thần kinh đường ruột thú vị hơn khi biết rằng những vi khuẩn đường ruột sản sinh ra hơn 50% dopamine trong cơ thể và tới 90% serotonin. Hai chất dẫn truyền thần kinh nói trên tác động mạnh đến tâm trạng, cảm giác hạnh phúc và sự hài lòng. Và những vi khuẩn đường ruột này còn có thể đánh thức niềm khao khát cũng như điều khiển hành vi ăn cơ đấy!

Chế độ ăn của bạn ảnh hưởng tới sự phát triển của vi khuẩn và đổi lại, vi khuẩn khỏe mạnh có thể thông qua dây thần kinh phế vị “bắn” tin lên não báo rằng chúng thích ăn gì. Đây là nguyên nhân một số nhà khoa học khuyên chúng ta nên điều trị chứng ăn nhiều từ lợi khuẩn probiotic hay sử dụng phép cấy ghép phân nhằm thoát khỏi sự bám đuổi của các vi khuẩn “mê” chất béo và đường.

Nghiên cứu hiện tại đang coi đường ruột có hệ gen vi sinh khỏe như một công cụ báo hiệu sức khỏe tinh thần. Những con chuột được nuôi trong môi trường vô trùng cho thấy các đặc điểm xã hội giống như người tự kỷ. Khi nghiên cứu não bộ của chúng, các nhà khoa học phát hiện có sự thay đổi lớn về nồng độ serotonin và các loại protein liên quan tới khả năng học và ghi nhớ. Nhưng sau khi cho chuột bổ sung lợi khuẩn probiotic để củng cố hệ gen vi sinh, các triệu chứng trên đã biến mất. Đường ruột của chuột đã điều khiển hành vi của chúng.

Một nghiên cứu kéo dài 30 ngày tiến hành trên hai nhóm đối tượng: một nhóm ăn sữa chua chứa lợi khuẩn probiotic và một nhóm tiêu thụ sữa không chứa lợi khuẩn. Kết quả là chỉ số lo lắng và phiền muộn của nhóm ăn sữa chua thấp hơn nhóm còn lại rất nhiều.

Thêm một nghiên cứu đáng chú ý khác cho chuột ăn vi khuẩn đã giúp chúng giảm nồng độ hoóc-môn stress trong máu và biểu hiện tốt hơn khi “test” khả năng ghi nhớ và học hỏi. Vấn đề là khi các nhà nghiên cứu cắt đứt dây thần kinh phế vị thì mọi “thành tích” ấy vẫn được bảo toàn. Điều đó một lần nữa chứng minh, đường ruột có thể kiểm soát cảm xúc của chúng.

Các nghiên cứu còn chỉ ra rằng việc kích thích dây thần kinh phế vị theo những tần suất khác nhau bằng cách cấy một dụng cụ kiểm soát tốc độ vào cơ thể có khả năng giúp các bệnh nhân đối phó với chứng trầm cảm.

Vai trò thiết yếu của đường ruột đâu chỉ dừng ở đó. Nó còn hỗ trợ con người tăng tiềm năng của bộ gen. Các nhà nghiên cứu tin là chức năng của hệ gen vi sinh sẽ phần nào thúc đẩy những hành vi tiền xã hội. Những vi khuẩn đường ruột khỏe mạnh có thể hạn chế bớt cảm xúc tiêu cực, khiến bạn trở nên vị tha hơn, duy trì được các mối quan hệ xã hội tốt đẹp và sau cùng cải thiện được khả năng sinh sản.

Cảm ơn bộ não thứ hai của chúng ta!

Xem video sau để hình dung rõ hơn vị trí và vai trò của bộ não thứ hai nhé!

Phượng Trần (Theo AsapSCIENCE)

1 BÌNH LUẬN

BÌNH LUẬN